«Κράτα τόν νοῦ σου στόν Ἄδη καί μήν ἀπελπίζεσαι»

 

 

 

 Στις 26-11-1973 ο άγιος Παΐσιος σε επιστολή του προς την Σουρωτή γράφει: «Το καλύτερο φάρμακο για την μεγαλύτερη συμφορά μας είναι η μεγαλύτερη συμφορά του άλλου, αρκεί να την πλησιάσουμε στην δική μας, για να διακρίνουμε την μεγάλη διαφορά και την μεγάλη αγάπη που μας έδειξε ο Θεός και επέτρεψε μικρή δοκιμασία σ’ εμάς.

Τότε θα ευχαριστήσουμε και τον Θεό και θα πονέσουμε και για τον άλλον που υποφέρει πολύ και θα κάνουμε καρδιακή προσευχή να τον βοηθήση ο Θεός, ο Οποίος και θα τον στεφανώση, εάν δεν γογγύζη, αλλά υποφέρη με χαρά και ζητάη ακόμη και δοκιμασίες, για να εξοφλή ή για να συμμετέχη κατ’ αυτόν τον τρόπο στο Πάθος του Κυρίου του εις ένδειξιν ευγνωμοσύνης.

Μακάριος όποιος κατορθώνει με αυτόν τον τρόπο να κυνηγάη καταπόδι τον δειλό διάβολο, ο οποίος συμμαζεύει τότε τα ταγκαλάκια του και γίνεται μαύρος καπνός, γιατί του βρήκανε πια τον στόχο.

Ο Καλός Θεός ας φωτίση και ας δυναμώση όλον τον κόσμον Του, για να χτυπάνε σ’ αυτόν τον στόχο το ταγκαλάκι, για να μην κουνιέται από την κόλαση (να κάνη εκεί τον κανόνα του και να μετανοήση, εάν είναι δυνατόν) και να αφήση τα πλάσματα του Θεού ήσυχα, για να αφαιρούν αμαρτίες και να μην προσθέτουν»

(Αγ. Παϊσίου, ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ, εκδ. Σουρωτή 1994, σελ. 227-228).

Ο άγιος Σιλουανός διδάχθηκε και δίδαξε: «Κράτα τον νου σου στον Άδη και μην απελπίζεσαι» και ο π. Σωφρόνιος γράφει επ’ αυτού: «Στην αρχή του εικοστού αιώνος “εγένετο ρήμα Κυρίου” στον μακάριο Γέροντα Σιλουανό: “Κράτα τον νουν σου στον άδη και μην απελπίζεσαι”. Την ακριβή ημερομηνία του γεγονότος αυτού δεν την έμαθα ποτέ. Ίσως να συνέβη το έτος 1906. Ένα περίπου χρόνο πριν, το 1905, έγινε γνωστή στον κόσμο η Εξίσωση του Αϊνστάϊν: E=mc2. Η τελευταία αυτή έθεσε το θεμέλιο στη σύγχρονη επιστήμη και τεχνολογία. Αφενός μεν άνοιξε κολοσσιαίες πηγές ζωτικής ενέργειας, αφετέρου δε ήταν η αφετηρία για την προετοιμασία του “αποκαλυπτικού” πυρός που είναι έτοιμο να καταβροχθίσει κάθε ίχνος ζωής επάνω στη Γη (βλ. Β’ Πέτρ. γ’ 7, Β’ Θεσσ. α’ 8, Εβρ. ι’ 27, Λουκ. κα’ 35). Ο λόγος όμως που δόθηκε στον Σιλουανό, ανυπέρβλητος κατά την αξία του, αποτελεί για πολλούς πιστούς καθοδηγητικό αστέρα προς την ασάλευτη Βασιλεία (βλ. Εβρ. ιβ’ 28). Ως προς το πνεύμα, το περιεχόμενο του λόγου αυτού μοιάζει προς τη διδασκαλία των αρχαίων Πατέρων της Αιγύπτου: Αντωνίου, Μακαρίου, Σισώη, Ποιμένος, των μεγάλων, και πολλών άλλων λιγότερο γνωστών, αλλά ίσως όχι λιγότερο μεγάλων ως προς τα έργα τους.

Ο λόγος του Χριστού “και μην απελπίζεσαι” δόθηκε δια του Αγίου Σιλουανού στην εποχή μας, που χαρακτηρίζεται από γενική απόγνωση, εξαιρετικά βαρειά. Οι άνθρωποι του αιώνα μας συχνά, παρά τη θέληση τους, γίνονται ηθικοί συνεργοί σε ατέλειωτες τοπικές ή και παγκόσμιες ακόμη αδελφοκτονίες. Ως τέτοιοι, αμετανόητοι ηθικοί συνεργοί, στερούνται, κατά φυσικόν τρόπο, την χάρη του Αγίου Πνεύματος και δεν μπορούν πλέον να πιστέψουν στην αθανασία τους δια της αναστάσεως. Αληθινά, και ούτε την επιθυμούν. Ακριβώς σε αυτή την αυτοκαταδίκη σε πλήρη μετά θάνατον εκμηδένιση έγκειται η πνευματική ουσία της απογνώσεως.

Όταν ο Σιλουανός έλαβε τον λόγο από τον Κύριο, τον εφάρμοσε ολοκληρωτικά στη ζωή του. Να πώς γράφει ο ίδιος γι’ αυτό: “Άρχισα να πράττω όπως διδάχθηκα από τον Κύριο, και ο νους μου καθαρίσθηκε και το Πνεύμα μαρτυρούσε τη σωτηρία”. “Αμήν αμήν λέγω υμίν ότι ο τον λόγον Μου ακούων και πιστεύων τω πέμψαντί Με έχει ζωήν αιώνιον, και εις κρίσιν ουκ έρχεται, αλλά μεταβέβηκεν (ήδη) εκ του θανάτου εις την ζωήν” (Ιωάν. ε’ 24)»

(Αρχ. Σωφρονίου, ΟΨΟΜΕΘΑ ΤΟΝ ΘΕΟ ΚΑΘΩΣ ΕΣΤΙ, εκδ. Έσσεξ 2010, σελ. 348-349).

Όπως υπάρχουν οι φυσικοί νόμοι, υπάρχουν και οι πνευματικοί νόμοι: «Πήρε ο Θεός την Χάρη Του από εμάς, και λειτουργήσανε οι πνευματικοί Του νόμοι, και πέσαμε κι εμείς στα χέρια του ταγκαλακιού» (Αγ. Παϊσίου, ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ, εκδ. Σουρωτή 1994, σελ. 72). Όταν ο άνθρωπος χάνει την θεία Χάρη λειτουργούν οι πνευματικοί νόμοι και παθαίνει διάφορα με χειρότερο την απελπισία. Όπως λέει ο π. Σωφρόνιος: «Οι άνθρωποι του αιώνα μας συχνά, παρά τη θέληση τους, γίνονται ηθικοί συνεργοί σε ατέλειωτες τοπικές ή και παγκόσμιες ακόμη αδελφοκτονίες. Ως τέτοιοι, αμετανόητοι ηθικοί συνεργοί, στερούνται, κατά φυσικόν τρόπο, την χάρη του Αγίου Πνεύματος». Στην εποχή μας, πολύ εύκολα μαθαίνουμε «τα νέα» και μια και είμαστε εχέφρονες κι «έχουμε άποψη» σχεδόν αυτόματα, ακαριαία, τοποθετούμαστε ως προς τις Ειδήσεις που μαθαίνουμε. Γίνεται κάπου πόλεμος, σχεδόν αυτοστιγμή αποφασίζουμε για το ποιος έχει δίκιο, κρίνουμε ακαριαία. Από τη στιγμή όμως που προσχωρήσουμε στην μια πλευρά, όποια κι αν είναι αυτή, γινόμαστε ηθικοί συνεργοί των εγκλημάτων που θα διαπράξουν «οι δικοί» μας και κατά φυσικό τρόπο θα στερηθούμε την θεία Χαρη και θα βρεθούμε στην εμβέλεια των πνευματικών νόμων και θα κινδυνεύουμε να μας κυριεύσει η ποιότητα της «ζωής» του εχθρού, η απελπισία. Όταν όμως εμπνέεται κανείς από την οδηγία που δέχτηκε ο άγιος Σιλουανός, «κράτα τον νου σου στον άδη και μην απελπίζεσαι» και προσπαθεί όσο του αντιστοιχεί, όσο αντιστοιχεί στην πνευματική του κατάσταση, να την εφαρμόζει στην ζωή του, δέχεται δηλαδή τουλάχιστον και υπομένει το όποιο ντάουν βιώνει και δεν προσπαθεί πάσι θυσία να τον σβήνει, τότε σιγά-σιγά γνωρίζει το χάλι του, γνωρίζει τον εαυτό του και η ταπείνωση γίνεται κατάσταση: «Τι καλά είναι, όταν γνωρίσουμε τον εαυτό μας! Τότε θα μας γίνη η ταπείνωση πια κατάσταση, και ο Θεός θα μας καλοαποκαταστήση με τις θείες Του δωρεές! Τότε πια θα πάψουν να λειτουργούν και οι Πνευματικοί νόμοι – ο υψών εαυτόν ταπεινωθήσεται – διότι θα βαδίζουμε όλο χαμηλά και δεν θα πέφτουμε και θα δεχώμαστε συνέχεια την Χάρη του Θεού, η οποία δίνεται υποχρεωτικά στους ταπεινούς»

(Αγ. Παϊσίου, ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ, εκδ. Σουρωτή 1994, σελ. 58-59).

Υπάρχει λοιπόν «κόλπο» που βγάζει τον θνητό έξω από το βεληνεκές του εχθρού, έξω από την εμβέλεια των πειρασμών ακόμη κι έξω από τον χώρο όπου ισχύουν οι πνευματικοί νόμοι!!! Όταν προσεγγίζει κανείς, όσο μπορεί, όσο αντέχει, όσο του αντιστοιχεί υπαρξιακά, έστω και λίγο, τον τρόπο αυτοσυνειδησίας που συνοψίζει ο άγιος Σιλουανός με την προτροπή: «Κράτα τον νου σου στον Άδη και μην απελπίζεσαι» τότε συμβαίνει αυτό που τόσο ωραία περιγράφει ο άγιος Παΐσιος: «Ο διάβολος συμμαζεύει τα ταγκαλάκια του και γίνεται μαύρος καπνός …. και δεν κουνιέται από την κόλαση (αλλά κάνει εκεί τον κανόνα του μήπως και μετανοήσει, εάν είναι δυνατόν) και αφήνει τα πλάσματα του Θεού ήσυχα. … Τότε πια θα πάψουν να λειτουργούν και οι Πνευματικοί νόμοι».

Α: «Καλό! … Μόνο που θέλει γερά νεύρα».

Β: «Μάλλον αυτό – η όποια προσπάθεια να πλησιάζει κανείς προς το “κράτα τον νου σου στον Άδη και μην απελπίζεσαι” – θεραπεύει και δυναμώνει τα νεύρα …».

Γράφει ο π. Σωφρόνιος:

“Έλεγε ο Γέροντας ότι οι περισσότεροι από τους ανθρώπους που εγγίζουν τα όρια αυτά λιγοψυχούν, φρίττουν και δεν αντέχουν. Να γιατί ο Μέγας Σισώης διατύπωνε, σχετικά με αυτό, το ερώτημα: «Τις δύναται βαστάσαι τον λογισμόν Αντωνίου; Πλην οίδα άνθρωπον (πρόκειται για τον ίδιο) ότι μετά καμάτου δύναται βαστάσαι τον λογισμόν αυτού». Διευκρίνιζε ο Γέροντας Σιλουανός ότι ο Σισώης είχε υπ’ όψιν του τον λογισμό εκείνο που διδάχθηκε ο Μέγας Αντώνιος από τον τσαγκάρη της Αλεξάνδρειας: «… ως ανίσταμαι το πρωί καθίσαι εις το εργόχειρον μου, λέγω εις εαυτόν ότι πάσα η πόλις αύτη, από μικρού έως μεγάλου αυτών, εισέρχονται εις την Βασιλείαν δια τας δικαιοσύνας αυτών, εγώ δε μόνος κληρονομώ την κόλασιν δια τας αμαρτίας μου· και πάλιν οψέ, πριν κοιμηθώ, λέγω τον αυτόν λόγον· οι πάντες σώζονται, εγώ δε μόνος απόλλυμαι». Στον Μέγα Αντώνιο, τον θεμελιωτή του ανατολικού μοναχισμού και καθηγητή της ερήμου, δόθηκε μαζί με τη νόηση και η δύναμη να βαστάζει αυτό τον λογισμό. Και δίδαξε την εργασία αυτή σε ασκητές ικανούς να λάβουν όχι γάλα αλλά στερεά τροφή. Από αυτόν παρέλαβαν την επιστήμη αυτή και οι άλλοι μεγάλοι Πατέρες της ερήμου και την έδωσαν ως ανεκτίμητο θησαυρό, κληρονομιά στις επερχόμενες γενεές. Η εργασία αυτή παίρνει στην πρακτική κάθε ασκητή ιδιαίτερη λεκτική διατύπωση, ενώ ουσιαστικά παραμένει η ίδια. Έτσι, ο Ποιμήν ο Μέγας έλεγε στους μαθητές του: «Πιστεύσατε τέκνα! Εις τον τόπον όπου βάλλεται ο σατανάς, εκεί βάλλομαι». Έλεγε ο μακάριος Γέροντας Σιλουανός ότι πολλοί ασκητές, όταν πλησιάσουν αυτή την κατάσταση –απαραίτητη για την κάθαρση από τα πάθη– απελπίζονται, και γι’ αυτό δεν μπορούν να προχωρήσουν. Όποιος όμως γνωρίζει ότι «ο Κύριος απείρως μας αγαπά», αποδιώκει την καταλυτική ενέργεια της τέλειας απογνώσεως και γνωρίζει με σοφία να ίσταται επί του χείλους της [απογνώσεως] και με τη δύναμη των φλογών του άδη να κατακαίει μέσα του κάθε πάθος, και δεν γίνεται θύμα της απογνώσεως: «Και μην απελπίζεσαι»” (Αρχ. Σωφρονίου, Ο ΑΓΙΟΣ ΣΙΛΟΥΑΝΟΣ Ο ΑΘΩΝΙΤΗΣ, εκδ. Έσσεξ 2011, σελ. 268-270)

Πηγή

https://paraklisi.blogspot.gr/2016/10/blog-post_454.html#more

Μια όχι και τόσο γνωστή επιστολή του Οσίου Σιλουανού Διάκονος Παύλος Σερζάντοβ

 

Ο Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης. Ζωγράφος Π.Β.Ριζένκο     

Σχεδόν κανένας δε γνωρίζει αυτήν την επιστολή του μεγάλου Ρώσου Αγίου. Η επιστολή είχε παραληφθεί το Μάιο του 1937. Και μετά από ενάμιση χρόνο, στις 24 Σεπτεμβρίου του 1938, ο γέροντας Σιλουανός ο Αθωνίτης κοιμήθηκε. Η επιστολή είχε παραλήπτη τη Βέρα Αλεξέϊ Λαβρόβα. Είχε ζητήσει από τον πατέρα Σιλουανό να προσεύχεται για την ίδια και για τη Βέρα Βασίλιϊ Κιπαρίσοβα. Ο γέροντας της απάντησε ταχυδρομικώς. Το χειρόγραφο αντίγραφο αυτής της επιστολής βρέθηκε κάποια στιγμή στα χέρια του Αρχιμανδρίτη Σεργίου (Σέβιτς)^[1], ο οποίος ευλαβούνταν πολύ τον γέροντα Σιλουανό. Το πλήρες κείμενο του αντιγράφου το παραθέτουμε εδώ σε πλάγια γραφή.

Ο γέροντας Σιλουανός αρχίζει την επιστολή με τον πασχαλινό χαιρετισμό και την προσευχή προς τον Θεό για τη Βέρα Λαβρόβα και τη Βέρα Κιπαρίσοβα.

«Χριστός ανέστη! Βέρα και Βέρα!

Είθε ο Θεός να σας δώσει εν Πνεύματι Αγίω να γνωρίσετε ότι η ψυχή του ανθρώπου είναι νύμφη του Χριστού και ο Χριστός είναι ο Νυμφίος της. Αν όλο αυτό το έχετε γνωρίσει εν Πνεύματι Αγίω, τότε οι ψυχές σας <τόσο πολύ>^[2] θα αγαπήσουν τον Χριστό ώστε μέρα και νύχτα θα σκέφτεστε την αγάπη και τη γλυκύτητα του Πνεύματος του Χριστού και ποτέ δε θα σας απασχολούν κοσμικά πράγματα, παρόλο που είναι απαραίτητα: τι να αγοράσω ή τι να πουλήσω. Η ψυχή αιχμαλωτίζεται τόσο πολύ από τον Νυμφίο που μέρα και νύχτα Τον σκέφτεται».

Να διακόψουμε προς το παρόν την ανάγνωση της επιστολής. Απλός και άτεχνος ο λόγος του γέροντα Σιλουανό. Τόσο γνώριμος… Θαυμαστός συνδυασμός απλότητας και σοφίας.

Η ανοιξιάτικη επιστολή από το Άγιο Όρος, από τον γέροντα Σιλουανό, αρχίζει με τη νικητήρια καινοδιαθηκική είδηση: Χριστός ανέστη! Το Πάσχα το 1937 ήταν στις 2 Μαΐου με το νέο ημερολόγιο. Τι χαρά ήταν για τη Βέρα Λαβρόβα να λάβει επιστολή από τον γέροντα, τις φωτεινές ημέρες του Πάσχα.

Ο γέροντας απευθύνεται προς τη Βέρα Λαβρόβα και τη Βέρα Κιπαρίσοβα, απευθυνόμενος σε αυτές με το ονόματά τους και αμέσως προσευχητικά βοά προς τον Θεό: «Είθε ο Θεός να σας δώσει να γνωρίσετε ότι η ψυχή του ανθρώπου είναι νύμφη του Χριστού». Η Βέρα Λαβρόβα είχε ζητήσει προσευχές από τον γέροντα και εκείνος με πολλή διάθεση ανταποκρίνεται – προσεύχεται στο κελλί και στο ναό. Ακόμα και την επιστολή του την αρχίζει με προσευχητικό αίτημα προς τον Θεό.

Η μοναχή Άννα (Κιπαρίσοβα)     

Ο γέροντας ζητάει από τον Θεό για τις δύο γυναίκες πολύ σημαντικό πράγμα, δηλαδή, την χαρισματική γνώση ότι ο Χριστός είναι δικός μας άνθρωπος. Όχι απλώς να το καταλάβουν με το νου, αλλά να γνωρίσουν εν Πνεύματι Αγίω ότι ο Χριστός είναι τόσο κοντινός, όσο κοντινοί μπορεί να είναι μόνο οι πολύ κοντινοί συγγενείς. Η κάθε ψυχή του χριστιανού είναι νύμφη του Χριστού. Όλη η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι νύμφη του Χριστού (παραβ. Β΄ Κορ. 11, 2).

Ακόμα μια ιδιαιτερότητα της επιστολής είναι ο μοναχικός λόγος του πατέρα Σιλουανού. Ο μοναχός έστειλε επιστολή στις μελλοντικές μοναχές – τις νύφες του Χριστού. Η Βέρα Λαβρόβα θα καρεί με το όνομα Γενοβέφα (Γενεβιέβη), στο Σαν-Ζενεβιέβ-ντε-Μπουά, από τον Αρχιμανδρίτη Σωφρόνιο, μαθητή του γέροντα Σιλουανού. Η Βέρα Κιπαρίσοβα θα καρεί με το όνομα Άννα, πιθανόν, από τον Αρχιμανδρίτη Σέργιο (Σέβιτς), τον οποίο είχε ευλογήσει για μοναχισμό ο γέροντας Σιλουανός. Αυτά είναι τα νήματα που τις συνέδεαν με τον γέροντα…

Το 1938, ο Όσιος Σιλουανός είχε διαβλέψει ότι για τη Βέρα Λαβρόβα και τη Βέρα Κιπαρίσοβα ανοίγεται ο μοναχικός δρόμος, μακριά από τις ατέλειωτες κοσμικές σκέψεις: «δε θα σκέφτεστε κοσμικά πράγματα, παρόλο που είναι απαραίτητα: τι να αγοράσω ή τι να πουλήσω, αλλά η ψυχή αιχμαλωτίζεται τόσο πολύ από τον Νυμφίο που μέρα και νύχτα Τον σκέφτεται». Πολλοί Ρώσοι, μετά την επανάσταση του 1917, έγιναν αναγκαστικά πρόσφυγες. Η εύπορη ζωή τους στην Πατρίδα είχε τελειώσει. Βυθίστηκαν στις μέριμνες. Μέρα και νύχτα σκέφτονταν τι άλλο θα μπορούσαν να πουλήσουν από τα διασωθέντα οικογενειακά τιμαλφή, προκειμένου να αγοράσουν τρόφιμα ή πού να βρουν δουλειά σε ξένη χώρα. Αυτές οι μέριμνες για τις βιοτικές ανάγκες είναι κατανοητές, αλλά αυτές δεν επιτρέπεται να επισκιάζουν τον Χριστό, να μας αποκόβουν από τον Χριστό.

Η Βέρα Λαβρόβα, το 1957 Όταν, με τη βοήθεια του Θεού, η ψυχή του χριστιανού ανεβαίνει από τη γνωστή σε όλους πίστη στον Θεό στο σκαλοπάτι της γνώσης του Θεού εν Πνεύματι Αγίω, αποκτά τη θεμελιώδη προσωπική θρησκευτική εμπειρία. Είναι το γερό θεμέλιο, πάνω στο οποίο μπορεί να κτίζεται όλη η μετέπειτα πνευματική ζωή, ακόμα και στις πιο αντίξοες εξωτερικές συνθήκες. Η ψυχή δεν ακούει απλώς τους πειστικούς λόγους για τον Θεό από κάποιον και ύστερα πιστεύει στον Θεό. Όχι. Κάνει προσωπική γνωριμία με τον Θεό, ξέρει η ίδια τον Θεό. Η ψυχή αγαπάει τον Θεό, νιώθει γλυκύτητα να σκέφτεται τον Θεό, της είναι εύκολο και ποθητό να προσεύχεται στον Χριστό. Αυτή η ψυχή δεν καταλαβαίνει από κούραση στην τάση της που έχει προς τον Χριστό. Έχει πειστεί ότι ο Χριστός την αγαπάει, παρά τις κοσμικές σκέψεις και αμαρτίες.

Φαίνεται ότι μια τέτοια εικόνα της πνευματικής ζωής παρουσιάζεται κάπως ιδεαλιστικά, με περίσσιο ρομαντισμό; Όχι, ο γέροντας Σιλουανός φαντάζεται καλά την πραγματική ζωή των χριστιανών. Την εμπειρία της προσωπικής γνωριμίας με τον Χριστό που είχε περιγράψει, την εμπειρία της χαρισματικής βοήθειας από Αυτόν και την εμπειρία της αδιάλειπτης πνευματικής ζωής και αγάπης, ο άνθρωπος τις αποκτά στο πρώτο στάδιο της πνευματικής του πορείας. Ύστερα, ακολουθεί το δεύτερο στάδιο, δηλαδή, η φάση πνευματικών δοκιμασιών. Ο πατήρ Σιλουανός δεν ξεχνάει και αυτό το στάδιο.

Ας συνεχίσουμε να διαβάζουμε την επιστολή:

«Να Τι είναι ο Κύριός μας. Θέλει να ζει στις ψυχές μας, αλλά μπορεί να Τον χάσει κανείς, λόγω της απειρίας. Όμως, η ψυχή θα Τον νοσταλγεί μέρα και νύχτα: ‟Πού Είσαι, Κύριέ μου, κρύφτηκες από την ψυχή μου! Εσύ βλέπεις, Κύριε, Σε νοσταλγεί η ψυχή μου. Πώς να μη Σε ζητώ; Το ιλαρό και πράο βλέμμα Σου έλκυσε την ψυχή μου και η καρδιά μου και η ψυχή μου Σε αγάπησε. Έχασα τη χάρη και την ψάχνω για 44 χρόνια και δεν την αποκτώ. Όμως, η ψυχή, ψάχνοντας μέρα και νύχτα, θέλει να την βρει”.

Θυμάστε τα λόγια του Κυρίου: ‟ἐγὼ μεθ᾿ ὑμῶν εἰμι ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος”... Όποιος αγαπά τον Κύριο, αυτός προσεύχεται με διάθεση μέρα και νύχτα ακόρεστα, διότι η ψυχή θυμάται τον Κύριο, με Αυτόν θέλει να ζει. Ο Κύριος δε θα θυμηθεί τις αμαρτίες μας, αλλά, κατά την ευσπλαχνία και την αγάπη Του, θα τις συγχωρέσει. Αχ! Αν ήξεραν οι άνθρωποι, Τι είναι ο Κύριός μας, τότε όλοι οι άνθρωποι στη γη θα στρέφονταν προς Αυτόν.  

Το Άγιο Όρος Άθως».

Λόγω της πνευματικής απειρίας, η ψυχή του χριστιανού μπορεί να χάσει την επικοινωνία μαζί Του

Ο Κύριος μας αγαπάει και θέλει να ζει μέσα στις ψυχές μας, θέλει να επικοινωνεί συνέχεια μαζί μας. Όμως, λόγω της πνευματικής απειρίας, η ψυχή του χριστιανού μπορεί να χάσει την επικοινωνία μαζί Του, να χάσει τη χάρη του Θεού. Πώς συμβαίνει αυτό; Η ψυχή δέχεται τη χάρη από τον Θεό, αλλά δεν καταβάλλει όλες τις προσπάθειες για να διατηρεί τη χάρη. Μερικές φορές, αυτό συμβαίνει, όταν η ψυχή από το πνευματικό έργο μετακινείται σε κοσμικούς λογισμούς, τους οποίους αναφέρει ο γέροντας, ή όταν η ψυχή αιχμαλωτίζεται από λογισμούς κενοδοξίας χάνει τη χάρη. Μερικές φορές, αυτό συμβαίνει και χωρίς να φταίει ο άνθρωπος. Αυτό έχει να κάνει με την ιδιαίτερη Πρόνοια του Θεού. Ο Κύριος έδινε τη χάρη στην ψυχή, την δυνάμωνε, και ήρθε η ώρα των πνευματικών δοκιμασιών. Ο Κύριος επιτρέπει στην ψυχή να μπει στο δεύτερο στάδιο της πνευματικής πορείας.

Σε αυτό το στάδιο, η γλυκύτητα της συνεχούς επικοινωνίας με τον Κύριο εναλλάσσεται με την πίκρα του παρατεταμένου χωρισμού. Αυτές οι παρατηρήσεις του γέροντα Σιλουανού περιγράφουν την «αρνητική εμπειρία», που είναι γνωστή σε πολλούς ορθόδοξους χριστιανούς: η ψυχή υποφέρει, ψάχνοντας τον Κύριο μέρα και νύχτα. Θέλει να Τον βρει και δεν μπορεί. Και ξαφνικά, ο άγιος Σιλουανός αρχίζει να μιλάει για τη δική του προσωπική εμπειρία της εν Χριστώ ζωής. Αποκαλύπτει την εσώτατη ζωή του, αλλά το κάνει πολύ συνοπτικά, με λεπτότητα και σεμνότητα. Μετά από όλα αυτά που μάθαμε, τα τελευταία 70 χρόνια, για τον Άγιο Σιλουανό, μπορούμε να δούμε ότι σε μια άτεχνη επιστολή του ξεδιπλώνεται μια μοναδική ασκητική εμπειρία και η δοθείσα σε αυτόν από τον Χριστό αποκάλυψη.

    

Λοιπόν, στους δρόμους της ανθρώπινης ζωής, λόγω της απειρίας, μπορεί κανείς και να χάσει τον Κύριο, όπως συνέβη με τον γέροντα Σιλουανό. Το ιλαρό και πράο βλέμμα του Χριστού έλκυσε τον πατέρα Σιλουανό και αγάπησε τον Χριστό με όλη την καρδιά του. Επικοινωνούσε με τον Σωτήρα μέσα στη νοερά και καρδιακή προσευχή του Ιησού. Ο Ζων Χριστός εμφανίστηκε στον πατέρα Σιλουανό, και ύστερα ο χωρισμός: «Εσύ, Κύριέ μου, κρύφτηκες από την ψυχή μου! Η ψυχή μου Σε νοσταλγεί». Ο Χριστός έδωσε την αποκάλυψη και κρύφτηκε, η ψυχή του Σιλουανού Τον ψάχνει μέρα και νύχτα, στις προσεχές και στις μοναχικές ασκήσεις. Όσο μεγαλειώδης ήταν η εμφάνιση του Χριστού στον Σιλουανό, άλλο τόσο μεγάλος ήταν και ο χωρισμός με τον Χριστό, μέχρι την Θεοεγκατάλειψη. Ο πατήρ Σιλουανός με πολύ ζήλο έψαχνε τον Θεό, όπως Τον έψαχνε και ο Άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος. Όσοι έχουν διαβάσει τους ύμνους του Οσίου Συμεών ξέρουν πόσο βαρύ ήταν για αυτόν να βιώνει την περίοδο των δοκιμασιών: ο Κύριος φώτισε με το Φως Του την ψυχή και σύντομα κρύφτηκε και τα πάντα γύρω του έγιναν σκοτάδι. Μόνο σπάνια, κατά καιρούς, ο Κύριος ξανά πλησιάζει τον ασκητή και τον στηρίζει με τη χάρη Του, αλλά μετά ξανά απομακρύνεται. Και ξανά η ψυχή, μέρα και νύχτα, θέλει να βρει τον Κύριο.

Για τον γέροντα Σιλουανό, η αναζήτηση της χαρισματικής επικοινωνίας με τον Θεό συνεχίζεται για 44 χρόνια. Με τόσο μεγάλη ακρίβεια προσδιορίστηκε ο χρόνος της αναμονής, ο χρόνος της δοκιμασίας! Ο πατήρ Σιλουανός για 44 χρόνια δεν υποκύπτει στην ακηδία, δεν χάνει την πίστη του, δεν σκέφτεται την «επαγγελματική εξουθένωση» των αγιορειτών μοναχών. Ο γέροντας θυμάται ότι ο Χριστός τον αγαπάει, του εμφανίστηκε, τον ευεργέτησε, ήταν σε επικοινωνία μαζί του. Ο μεγαλόσχημος μοναχός Σιλουανός για δεκαετίες παλεύει, ασκητεύει με την ελπίδα ότι η χάρη θα επιστρέψει, ότι θα έρθει το τρίτο στάδιο της πνευματικής πορείας.

Αν χάσαμε τη χάρη, δε σημαίνει ότι ο Χριστός μάς ξέχασε και μάς εγκατέλειψε για πάντα

Και ξανά ο γέροντας Σιλουανός μετακινείται από την περιγραφή της δικής του εμπειρίας προς αυτό που αφορά σε όλους τους ορθόδοξους. Θυμίζει την υπόσχεση του Χριστού που δόθηκε στους μαθητές Του: ‟ἐγὼ μεθ᾿ ὑμῶν εἰμι ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος” (Μτ. 28, 20). Αν χάσαμε τη χάρη, δε σημαίνει ότι ο Χριστός μάς ξέχασε και μάς εγκατέλειψε για πάντα. Είναι μαζί μας κάθε μέρα, μέχρι το τέλος. Ακόμα και αν δε νιώθουμε την παρουσία Του δίπλα μας.

Θέλουμε να ζούμε με Αυτόν και θυμόμαστε ότι Αυτός μας έδωσε τη χάρη, όταν ήμασταν αρχάριοι χριστιανοί, τότε που μόλις είχαμε ξεκινήσει να εκκλησιαζόμαστε. Θέλουμε να είμαστε με τον Χριστό; Δεν πρέπει να χαλαρώνουμε την προσευχή. Η ψυχή που αγάπησε τον Χριστό Τον ψάχνει, μέχρι που να Τον βρει, προσεύχεται ακόρεστα, χωρίς να νιώθει ένα συναίσθημα ότι «φτάνει, έχω φάει μέχρι σκασμού την εκκλησιαστική ζωή, είναι ανόητο όλο αυτό το ‟προσεύχου-νήστευε-μετανόησε-ταπεινώσου” να συνεχιστεί και άλλο».

Ο γέροντας Σιλουανός γράφει: «Ο Κύριος δε θα θυμηθεί τις αμαρτίες μας, αλλά κατά την αγάπη Του θα τις συγχωρέσει», ξανά ο λόγος του αλλάζει, δυναμώνει. Ο γέροντας λέει «εμάς», και όχι «εμένα και εσάς». Ο πατήρ Σιλουανός δε θέλει να αποχωρίζει τη ζωή του από τις ζωές της Βέρας Λαβρόβα και της Βέρας Κιπαρίσοβα. Η καρδιά του Οσίου Σιλουανού πλαταίνει (παραβ. Β΄ Κορ. 6, 11), ταυτόχρονα αιτείται τη συγχώρεση των αμαρτιών τριών ατόμων: του εαυτού του, της Βέρας Λαβρόβα και της Βέρας Κιπαρίσοβα. Ο γέροντας δεν αποστασιοποιείται από τις συνομιλήτριές του. Δεν ελπίζει ότι «έχει εξαγοράσει τις αμαρτίες» με τις ασκήσεις του στο Άγιο Όρος. Ελπίζει στον Χριστό, στην ευσπλαχνία Του.

Εκείνη η ψυχή που σε ώρα απελπισίας απευθυνθεί στον πράο, μειλίχιο Σωτήρα, ψάχνει τη σωτηρία στον Κύριο με την μετάνοια και την προσευχή. Σε μια τέτοια ψυχή ο Κύριος θα ευλογήσει να Τον γνωρίσει εν Πνεύματι Αγίω. Με αυτό, η ψυχή θα προσεγγίσει το σκοπό της ανθρώπινης ζωής. Ο Κύριος φανερά θα δώσει στην ψυχή τη δυνατότητα για να δει αυτόν τον σκοπό. Και η ψυχή θα κινείται στο δρόμο προς το ποθούμενο σκοπό, παρά τις δοκιμασίες, και παρόλο που καμιά φορά ο σκοπός θα εξαφανίζεται από τον ορίζοντα. Η ψυχή ήδη έχει προσανατολιστεί στον πνευματικό χώρο, πήρε θάρρος, απέκτησε την απαραίτητη εμπειρία και μπορεί να κινείται προς το σκοπό, για πολλά χρόνια. Ο Θεός θα δυναμώνει την ψυχή σε αυτόν τον δρόμο και θα διορθώνει, όποτε πρέπει.  

Η τελευταία φράση με την οποία κλείνει την επιστολή του ο γέροντας Σιλουανός είναι η πιο δυνατή. Η καρδιά του Οσίου ξανά πλαταίνει και με έναν ασύλληπτο τρόπο χωράει τις τύχες όλων των ανθρώπων, του όλου Αδάμ. Ο γέροντας προσευχητικά αναφωνεί στον Κύριο: αν ήξεραν οι άνθρωποι, Τι είναι ο Κύριος, τότε όλοι οι άνθρωποι στη γη θα στρέφονταν και πεισματικά θα προχωρούσαν προς τον Κύριο και ο Κύριος με αγάπη θα τους δέχονταν όλους.

Διάκονος Παύλος Σερζάντοβ
Μετάφραση για την πύλη gr.pravoslavie.ru: Αναστασία Νταβίντοβα

«Κράτα τον νου σου στον Άδη και μην απελπίζεσαι»

 

 

 

 «Κύριε, βλέπεις ότι θέλω να προσευχηθώ ενώπιον Σου με καθαρό νου, αλλά οι δαίμονες με εμποδίζουν. Πες μου τί πρέπει να κάνω για να απομακρυνθούν από μένα». Και έλαβα μέσα στην ψυχή μου αυτή την απάντηση από τον Κύριο: Οι υπερήφανοι υποφέρουν πάντα από τους δαίμονες».

Εγώ είπα: «Κύριε. Εσύ είσαι ελεήμων η ψυχή μου Σε γνωρίζει· πες μου τί πρέπει να κάνω για να ταπεινωθεί η ψυχή μου». Και ο Κύριος απάντησε στα μύχια της ψυχής μου: «Κράτα τον νου σου στον Άδη και μην απελπίζεσαι».

Τη μετάνοια ως δρόμο πού οδηγεί στην ταπείνωση ο Σιλουανός την έζησε με έναν ιδιαίτερο τρόπο, στον υψηλότερο βαθμό έντασης. ακολουθώντας την εντολή του Χριστού: Κράτα τον νου σου στον Άδη και μην απελπίζεσαι. Δύσκολη κουβέντα! Δυνατή, μαχητική, μα συγχρόνως και δύσκολη. Για να την κατανοήσουμε σε όλο της το βάθος, θα πρέπει να βρεθούμε κι εμείς σε μία ανάλογη πνευματική κατάσταση με εκείνη του Σιλουανού. Δεν μπορεί λοιπόν κανείς να την προσεγγίσει παρά μόνο με προσοχή, αποποιούμενος τη σοφία αυτού του κόσμου, προκειμένου να αφήσει τόπο στη σοφία του Πνεύματος, πού είναι άλλης τάξεως και λογικής.

Είναι γεγονός ότι αυτός ο λόγος έδωσε τόπο σε διάφορες ερμηνείες. Εκλαμβάνεται συχνά (σε ένα πρώτο επίπεδο, ψυχολογικό) ως λόγος παραμυθίας και ενθάρρυνσης, ενώπιον μιας κατάστασης μεγάλου πόνου, δυστυχίας και απογοήτευσης. Αυτή η αντίληψη, όσο και να είναι γόνιμη ενδεχομένως, δεν είναι αυτή του Σιλουανού. Για εκείνον, το να κρατάς τον νου σου στον Άδη, είναι ένα ασκητικό διάβημα αυτοκαταδίκης, πού σου επιτρέπει να μετανοήσεις όπως πρέπει, να μάχεσαι ενάντια στην αλαζονεία, να θριαμβεύεις πάνω στα πάθη και τους δαίμονες.

Κατ’ αρχάς, για να διεισδύσουμε μέσα στο μυστήριο αυτού του λόγου, η καλύτερα για να τον αφήσουμε να καταδυθεί στην καρδιά μας, είναι απαραίτητο να απομακρυνθούμε από μία συγκεκριμένη αντίληψη για τον Άδη, πού άπαντα συχνά στη Δύση και κουβαλά μαζί της έναν κυκεώνα μεσαιωνικών συνδηλώσεων. Ο Άδης στην περίπτωση μας δεν υποδηλώνει έναν γεωγραφικό τόπο (έναν τόπο απ΄όπου απουσιάζει ο Θεός), αλλά μία πνευματική κατάσταση, ένα «έγκαυμα» στη συνείδηση (Ωριγένης, 2ος αι.). Είναι εν προκειμένω η κατάσταση εκείνης της ψυχής πού είναι χωρισμένη από τον Θεό, εξαιτίας των αμαρτιών της· ή καλύτερα, είναι η κατάσταση εκείνης της ψυχής πού εκτίθεται στη χάρη, αλλά είναι τόσο αδιαπέραστη και εγκλωβισμένη στη μόνωση της, τόσο διογκωμένη από το εγώ της και τα πάθη, ώστε δεν μπορεί να δεχθεί τη χάρη· δεν μπορεί να ανταποκριθεί και να αναζωογονηθεί από αύτη, χωρίς να καεί από το πυρακτωμένο  φως της αγάπης του Θεού.

Όπως λέει ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος (7ος αι.), τον οποίο, όπως ξέρουμε, ο Σιλουανός ευλαβούνταν πολύ, «τα βάσανα του Άδη είναι τα βάσανα της αγάπης». Θα είμαστε όλοι, τελικά, βυθισμένοι στην αγάπη του Θεού, αλλά ανάλογα με την κατάσταση της ψυχής μας, αυτή η συνάντηση θα βιώνεται με διαφορετικό τρύπο από τον καθένα: ως παραδείσια χαρά από εκείνους που είναι, ήδη εξαγνισμένοι και φωτισμένοι από τη χάρη, και ως κολαστήρια θλίψη από εκείνους πού έχουν ήδη εντός τους σκοτάδι.

Το να κρατάμε λοιπόν τον νου στον Άδη είναι μια πρόσκληση κατάδυσης στις πιο σκοτεινές αβύσσους της ύπαρξής μας· μια πρόσκληση απογύμνωσης της ψυχής μας και έκθεσής της στις ακτίνες της θείας αγάπης – η «φωτιά της μετάνοιας», για την οποία μιλά ο Σιλουανός, δεν είναι άλλη από τη φωτιά του Αγίου Πνεύματος. Αυτή η κατάβαση είναι ένας τρόπος να συμμετέχεις στη μάχη πού έδωσε ο Χριστός στην έρημο, ενάντια στους πειρασμούς του Σατανά· ένας τρόπος να συμμετέχεις στην κορύφωση της κένωσής Του, πού είναι η κάθοδος Του στον Άδη. Διότι βέβαια μόνο με Εκείνον μπορούμε να νικήσουμε τους δαίμονες και να διεισδύσουμε χωρίς κίνδυνο στα σκοτάδια της ύπαρξής μας – στο ζωηφόρο και αναστάσιμο Φως Εκείνου πρέπει να εκθέσουμε την ψυχή μας.

Αυτό το διάβημα, στο ξεκίνημά του, είναι αναπόφευκτα πηγή θλίψης. Κι αυτό, διότι φανερώνει με έναν τρόπο ανελέητο όλα εκείνα τα στοιχεία μέσα μας, πού ανήκουν ακόμη στον παλαιό Αδάμ (δηλαδή στον θάνατο) και αποτελούν εμπόδιο στη χάρη (δηλαδή στη ζωή). Είναι μία αποκάλυψη ολοένα και πιο αιχμηρή, διότι όσο το θείο Φως φωτίζει το σκοτάδι της καρδιάς μας. τόσο διακρίνουμε εκεί τις ακαθαρσίες πού αμαυρώνουν την εικόνα του Θεού μέσα μας. Όσο περισσότερο συνειδητοποιούμε την αγάπη του Κυρίου και Δημιουργού μας, τόσο πιο πολύ υποφέρουμε πού Τον έχουμε πληγώσει ή πού αποκοπήκαμε από Αυτόν. Αλλά αυτή η λύπη (πού είναι η λύπη του Σταυρού) είναι ζωηφόρος, αντίθετα από αυτήν της αμαρτίας, πού είναι θανατηφόρος. Και ταυτόχρονα, είναι πηγή ταπείνωσης: μπροστά στο θέαμα της ψυχικής μας πτώχειας, παύουμε να κρίνουμε τους άλλους και κατηγορούμε μόνο τον εαυτό μας. Ο Σιλουανός πού θεωρεί τον εαυτό του σαν έναν βρωμερό σκύλο, γράφει: πρέπει να θεωρούμε τον εαυτό μας ως το ελεεινότερο από όλα τα όντα και να τον κρίνουμε άξιο για την καταδίκη της Κόλασης. Δεν είμαι άξιος του Θεού ούτε του Παραδείσου, αλλά των βασάνων της Κόλασης. Το Άγιο Πνεύμα μας μαθαίνει να σκεφτόμαστε κατ΄αυτό τον τρόπο για τον εαυτό μας.

Αυτό το σχήμα μετάνοιας, πού συνδέει τη μνήμη του θανάτου με την ανταπόδοση της τελικής κρίσεως, συνιστά στον Σιλουανό μια αληθινή ασκητική πρακτική, μια ρομφαία πνευματική πού καθαρίζει την καρδιά και την ικανώνει να κατοικήσει στον Θεό. Όταν κρατώ τον νου μου στον Άδη, η ψυχή μου είναι ειρηνική. Όταν, αντί τούτου, αφήνω τον νου μου να βγαίνει από τη φλόγα του Άδη, ανακτούν τη δύναμη τους οι σκέψεις εκείνες πού δεν αρέσουν στον Θεό.

Όμως, το «κράτα τον νου σου στον Άδη» δεν έχει κάποια σημασία, παρά μονάχα ακολουθούμενο από το δεύτερο σκέλος της φράσης, πού κρατά την ισορροπία: και μην απελπίζεσαι. Δηλαδή: μή χάνεις την ελπίδα της σωτηρίας σου, την ελπίδα στο άπειρο θείο έλεος. Και για να το πούμε διαφορετικά: δεν πρέπει ποτέ να πέφτουμε στην απελπισία, γιατί η απελπισία είναι ένας επιτηδευμένος τρόπος υπερηφάνειας, ένα κρυφό πάθος του εγώ – του εγώ πού είναι φυλακισμένο στην αυτάρκειά του και πού δεν έχει άλλο ορίζοντα πέρα από τον εαυτό του. Αυτός πού απελπίζεται είναι φονιάς του εαυτού του. έλεγε ο Ιωάννης της Κλίμακος (6ος αι.). Δεν πρέπει να ξεχνάμε ποτέ πώς είναι ο αμαρτωλός άνθρωπος (και όχι ο Θεός) αυτός πού δημιουργεί την προσωπική του κόλαση· δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τα καταχθόνια σκοτάδια νικήθηκαν από το πασχάλιο Φως και ότι εάν η συνείδησή μας μας καταδικάζει, ο Θεός είναι πιο μεγάλος από αυτή (βλ. Α’ Ιωάν. 3, 20). Αν κάθε ψυχή γνώριζε τον Κύριο και ήξερε πόσο μας αγαπά, δεν θα απελπιζόταν και δεν θα μεμψιμοιρούσε ποτέ κανείς.

Βρισκόμαστε εδώ στην καρδιά της παραδοξότητας της χριστιανικής εμπειρίας, όπου πρέπει να πεθάνεις (ως παλαιός άνθρωπος) για να αναστηθείς (ως νέος Άνθρωπος)- να περάσεις από τον Άδη για να εισχωρήσεις στη Βασιλεία· να ταπεινωθείς για να ανέλθεις· να αδειάσεις (από το εγώ σου) για να πληρωθείς (από το Άγιο Πνεύμα). Ο Σιλουανός τονίζει συγκεκριμένα: Όσο ταπεινωνόμαστε, τόσο πιο μεγάλες θα είναι οι δωρεές του Θεού. Αν η ψυχή αυτοκαταδικάζεται να μένει στον Άδη, ελπίζοντας στο έλεος του Θεού, η δύναμη του Θεού την πληροί.

Συνεπώς η μετάνοια, ακόμα και στη ριζική της μορφή, πού είναι η αύτοκαταδίκη, είναι ακριβώς το αντίθετο της ενοχής. Ενώ η ενοχή συνιστά εγκλεισμό, τελμάτωση και εσωστρέφεια, η μετάνοια είναι απελευθέρωση, κίνηση και άνοιγμα στον άλλο και τον όλως Άλλο. Η βασική διαφορά βρίσκεται στο αν και κατά πόσο παρέχεται τόπος στο θείο έλεος. Να θυμάσαι τους εξής δυο λογισμούς και να τους φοβάσαι. Ο ένας σου λέει: «Είσαι ένας άγιος», ο άλλος: «Δεν θα σωθείς». Αυτοί οι δυο λογισμοί προέρχονται από τον εχθρό και δεν υπάρχει ίχνος αλήθειας μέσα τους. Η χριστιανική οδός είναι ένα τεντωμένο σκοινί ανάμεσα στη συνείδηση της αμαρτίας και την ελπίδα στον Θεό, πού είναι ελεήμων και θέλει τη σωτηρία μας. Όλη η πνευματική τέχνη στηρίζεται στο να κρατάς την ισορροπία και την ένταση ανάμεσα στους δυο πόλους.

Παράλληλα, η νουθέτηση του Σιλουανού από τον Χριστό απαιτεί πολλή διάκριση και προσοχή ως προς την πραγματοποίηση της. Ο στάρετς ήταν ένα μεγαλειώδες πνεύμα, αλλά όλες οι ψυχές δεν έχουν την ίδια δύναμη ούτε την ίδια χάρη. Πρέπει λοιπόν να κρατάς τον νου σου στον Άδη, έχοντας επίγνωση των ορίων και των ικανοτήτων σου, πνευματικών και φυσικών, έτσι ώστε να μην κινδυνέψεις να συνθλίψεις την ψυχή σου. Από το να εφαρμόσουμε τη νουθεσία κατά γράμμα, είναι κυρίως πιο απαραίτητο να μπούμε στο πνεύμα της.

Στον σεμνό εργάτη του Ευαγγελίου, ιερομόναχο Αυγουστίνο Μύρου

Επί τη εκδημία του π. Αυγουστίνου Μύρου

ΣΤΟΝ ΣΕΜΝΟ ΕΡΓΑΤΗ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ

Ως ύστατο χαίρε στον σεμνό εργάτη του Ευαγγελίου, ιερομόναχο Αυγουστίνο Μύρου, θα ήθελα να αφιερώσω λίγα λόγια, «εις μνημόσυνον αιώνιον» της αγιασμένης μορφής του.

Ο Θεός ευδόκησε να συναντηθούν οι ζωές μας κατά την πρώιμη νεότητά μας, όταν νεαροί φοιτητές διανύσαμε από κοινού μια ολόκληρη τετραετία (1970-1974) στη Θεολογική Σχολή του Παν/μίου Αθηνών. Ο τότε Παναγιώτης Μύρου ξεχώριζε μέσα στους συμφοιτητές μας για τη σεμνότητά του. Το πρόσωπό του απέπνεε τη δροσερή αγνότητα της αληθινής ευσέβειας. Τα μάτια του ακτινοβολούσαν πεντακάθαρα, σαν μάτια μικρού παιδιού. Παρά την αθόρυβη παρουσία του, ήταν τω Πνεύματι ζέων. Είχε όλα τα γνωρίσματα εκείνα που καθιστούσαν τη μορφή του τοις πάσι συμπαθητική. «Μυρίπνοον άνθος του Παραδείσου», όντως όνομα και πράγμα. Η παρουσία του σημάδεψε έντονα τα αξέχαστα φοιτητικά μας χρόνια.

Στη συνέχεια ο αγαπητότατος Παναγιώτης, φέρων πλέον το όνομα του προσφιλούς του πνευματικού καθοδηγητή και ακάματου αγωνιστή ιεράρχου Αυγουστίνου Καντιώτη, αφιερώθηκε ψυχή τε και σώματι στην εν Πνεύματι ζωή και στην ολόθυμη διακονία του έργου του Θεού. Έγινε κατά πάντα άξιος εργάτης του αμπελώνα του. Αγκάλιασε με αγάπη τον λαό του Θεού, που με τη σειρά του τον αγάπησε ως πατέρα του. Η ποιμαντική δραστηριότητα του πολυτάλαντου διακόνου του Χριστού υπήρξε όντως πολυσχιδής. Θα μιλήσουν βέβαια γι’ αυτήν, ως αρμοδιότεροι, όλοι αυτοί που τη γεύθηκαν. Ο ζήλος του υπήρξε καθαρός, ενσυνείδητος, κατ’ επίγνωσιν. Αναδείχθηκε πιστός οικονόμος των μυστηρίων του Θεού. Επορεύθη εν πνεύματι σοφίας και συνέσεως και φόβου Θεού.

Η αγαθή ανάμνηση του αείμνηστου συμφοιτητή Παναγιώτη και εν συνεχεία π. Αυγουστίνου παρέμεινε μέσα μας πάντα ζωντανή. Οι επίγειες περιστάσεις δεν ευνόησαν να έχουμε περαιτέρω μια εκ του σύνεγγυς αναστροφή. Η πνευματική του καρποφορία βέβαια, μέσω του εγγράφου και διαδικτυακού τύπου, έφτανε και σε μας. Αλλά η αγαθότητα του Θεού επέτρεψε, με τη Χάρη της ιερωσύνης, να αναμιμνησκόμεθα αλλήλους νοερά, πλην τόσο πραγματικά, στη μνημόνευση της ιεράς Προσκομιδής και να συναντώμεθα εν Πνεύματι στην υπέρλογη σύναξη της Θείας Λειτουργίας.

Και τώρα ο αληθής εργάτης του Θεού αρχιμ. Αυγουστίνος Μύρου, το σέμνωμα της Κοζάνης, η θεοφιλής ψυχή, κλήθηκε να ιερουργεί στο ουράνιο θυσιαστήριο του Μεγάλου Αρχιερέως Χριστού. Ήγγικεν η ώρα να ακούσει από το στόμα του θείου οικοδεσπότη: «Ευ, δούλε αγαθέ και πιστέ! Επί ολίγα ης πιστός, επί πολλών σε καταστήσω· είσελθε εις την χαράν του Κυρίου σου».

Από τον ουράνιο νυμφώνα, φίλτατε συμφοιτητά, μέμνησο και ημών των περιλειπομένων και μη διαλείπης πρεσβεύων αδιαλείπτως και υπέρ ημών εν ταις λιταίς σου προς Κύριον.

Αιωνία σου η μνήμη!

Πρωτοπρεσβ. Δημήτριος Μπόκος

Ο Αρχιμανδρίτης Νικόλαος Κουμεντάκης

Ευλογητός ο Θεός, ο στερεών και καταπλουτίζων την Εκκλησίαν Του με την παρουσία των Αγίων της κάθε εποχής. Το Πανάγιον Πνεύμα τελειοποιεί τις καρδίες των πιστευόντων στον Χριστό και δια βίου μετανοούντων. Τους καθοδηγεί, τους εξαγιάζει και τους χρησιμοποιεί ως εύηχα όργανά Του για να σώζονται και άλλοι άνθρωποι που διψούν για να ακούσουν τον Λόγο της αληθείας, να απαγκιστρωθούν από την ευτέλεια της καθημερινότητας, και βιούν με τον πόθο της σωτηρίας της ψυχής τους.

Στο διάβα των αιώνων το ένα και αυτό Πανάγιο Πνεύμα ελάλησε τα κεκρυμμένα μυστήρια στους Προφήτες, κατηύθυνε τον νουν και την γλώσσαν των Ευαγγελιστών και Αποστόλων, ετόνωσε το αγωνιστικό φρόνημα των Μαρτύρων, ενίσχυσε το λόγο και την γραφίδα των ομολογητών, εξαγίασε την δι’υπακοής άσκηση των Οσίων Πατέρων και Μητέρων μας.

Αλλά και στα νεότερα μετά την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως χρόνια, ανέδειξε πλήθος νέων Αγίων που συνεχίζουν με την δική τους παρουσία την αδιάρρηκτη αλυσίδα των σωζομένων και μέχρι την δευτέρα παρουσία.

Έτσι αλληλοδιαδόχως οι αιώνες μετά την άλωση έφεραν νέα «εσοδεία» στην εργασία του Αγίου Πνεύματος.

Ο 15ος αιώνας μέσω του μίσους των Τούρκων έδωσε στην Εκκλησία τους νέους Ιερομάρτυρες Εφραίμ (+5 Μαΐου 1426) και Ραφαήλ, Διάκονο Νικόλαο και παρθένο Ειρήνη (+9 Απριλίου 1463) κ.ά.

Ο 16ος αιώνας έφερε τους Οσίους Πατέρες και Μητέρες που ανέπλασαν τον μοναχισμό βάσει της παραδόσεως και δημιούργησαν τα πρώτα σχολεία για να βοηθήσουν το υπόδουλο γένος να αντισταθεί στην πνευματική καθίζηση που επέβαλε η Τουρκοκρατία. Με δεσπόζουσες μορφές τον εκ Κωνσταντινουπόλεως καταγόμενο Άγιο Γεράσιμο τον εν Κεφαλληνία νέο Ασκητή (+15 Αυγούστου 1589) και την Οσία Φιλοθέη την Αθηναία (+19 Φεβρουαρίου 1589), και άλλοι ακολούθησαν τον ίδιο δρόμο υπηρετώντας την Εκκλησία και τον συνάνθρωπο.

Ο 17ος αιώνας μας χάρισε τους Νεομάρτυρες. Πλήθος ανθρώπων διαφόρων ηλικιών έδωσαν την μαρτυρία της πίστεως αγωνιζόμενοι έως αίματος και αντιτασσόμενοι στην σιωπηρή αποδοχή της ισλαμοποίησής τους. Με εμβληματικές μορφές της περιόδου τους Αγίους παιδομάρτυρα Ιωάννη τον Ράπτη (+20 Δεκεμβρίου 1652) και Αναστάσιο τον Ναυπλιέα (+ 1 Φεβρουαρίου 1655) η σκυτάλη παραδίδεται στον 18ο αιώνα που είναι ο αιώνας των μεγάλων Διδασκάλων του Γένους,Οσιομάρτυρος Κοσμά του Αιτωλού (+24 Αυγούστου 1779) που ίδρυσε 200 Δημοτικά Σχολεία και 20 ημιγυμνάσιασ’όλη την ελληνική επικράτεια και του Οσίου Ανθίμου του Κεφαλλήνος του αομμάτου του και προστάτου της νήσου Αστυπαλαίας, που ίδρυσε 6 Μονές σε διάφορα νησιά και κοντά σ’αυτά και διδασκαλεία. Ο ίδιος αιώνας παρέδωσε και άγιες γυναίκες στον κατάλογο του Νέου Μαρτυρολογίου: ΚυράννατηνΟσσαία (+28 Φεβρουαρίου 1751), Αργυρή την εκ Προύσης (+30 Απριλίου 1725), Ακυλίνα(Αγγελίνα)τηνΖαγκλιβερινή (+27 Σεπτεμβρίου 1764), Χρυσή την εκ Μογλενών (+13 Οκτωβρίου 1795), Ελένη τηνΣινωπίτιδα (+1 Νοεμβρίου) κ.ά.

Ο 19ος αιώνας έφερε τους Κολλυβάδες Πατέρες από το Άγιον Όρος να φωτίσουν το Γένος και να ποτίσουν το δένδρο της Εκκλησίας με τα ζωοποιά νάματα της Παραδόσεως. Πολύτιμες υπηρεσίες πρόσφεραν στο γένος, την παιδεία, τη νεότητα, την εκκλησία, τον μοναχισμό οι Άγιοι Πατέρες Μακάριος Αρχιεπίσκοπος Κορίνθου ο Νοταράς (+17 Απριλίου 1805), Νικόδημος ο Αγιορείτης (+14 Ιουλίου 1809), Αθανάσιος ο Πάριος (+24 Ιουνίου 1813), Νικηφόρος ο Χίος (+1 Μαΐου 1821). Στην Τήνο η θεοφώτιστη μοναχή Πελαγία Νεγρεπόντη (+28 Απριλίου 1834) διακονεί το ιερό μυστήριο αποκαλύψεως της Αγίας Εικόνας της Μεγαλόχαρης, γεγονός που σημαίνει την νεκρανάσταση του Γένους.

Στον 20ο αιώνα έχουμε την εμφάνιση ενός μεγάλου Αγίου που επανασυνδέει την Εκκλησία με την ζώσα παράδοσή της. Είναι φορέας και γνήσιος εκφραστής του γνήσιου πνεύματος των Κολλυβάδων Πατέρων και παραδειγματίζει έκτοτε όλους τους κληρικούς, μοναχούς και χριστιανούς με την αγία του βιοτή. Είναι ο παγκόσμιος Άγιος Νεκτάριος (+9 Νοεμβρίου 1920). Οι πνευματικοί του υιοί παρέλαβαν από τον Άγιο Νεκτάριο υγιείς πνευματικές αρχές και ανέπτυξαν το δικό τους έργο βάσει όλων όσων έμαθαν κοντά στον μεγάλο Άγιο. Ο Άγιος Σάββας ο εν Καλύμνω (+7 Απριλίου 1948), ο Άγιος Αμφιλόχιος της Πάτμου (+16 Απριλίου 1970), ο Γέροντας Φιλόθεος Ζερβάκος (+8 Μαΐου 1980), ο Γέροντας των Πατρών Γερβάσιος Παρασκευόπουλος (+ 29 Ιουνίου 1964) κ.ά.

Η παρουσία των Αγιορειτών Πατέρων κατά τον 20ο αιώνα είναι έντονη. Κατά τα μέσα του παρελθόντος αιώνος δρουν οι προ ολίγου αγιοκαταταχθέντες Ιερώνυμος Σιμωνοπετρίτης (+6 Ιανουαρίου 1957), Ιωσήφ ο Ησυχαστής (+15 Αυγούστου 1959) κ.ά.

Προ τριάντα χρόνων περίπου έφυγαν για την Βασιλεία των ουρανών οι Άγιοι Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης (+ 2 Δεκεμβρίου 1991), Ιάκωβος ο νέος ασκητής, ο «με συγχωρείτε» (+21 Νοεμβρίου 1991), Σωφρόνιος του Έσσεξ (+11 Ιουλίου 1993) και Παΐσιος ο Αγιορείτης (+12 Ιουλίου 1994).

Όμως και τα τελευταία χρόνια που ζούμε, είχαμε την ευτυχία να γνωρίσουμε και άλλους Γέροντες που έδρασαν τον 20ο αιώνα και τώρα καταπλουτίζουν το ουράνιο Κοινόβιο. Πλάϊ στους παλαιότερους και νεώτερους Οσίους και Γέροντες έχουμε νεώτερες οσιακές μορφές που εξέρχονται μαζικά από την στρατευομένη Εκκλησία έχοντας αφήσει το ιδιαίτερο πνευματικό τους στίγμα στην εποχή μας.

Στις 21 Μαρτίου 2017 εκοιμήθη ο Αρχιμανδρίτης Αμβρόσιος Κυρατζής της Αδελφότητος «Πελεκάν» Βεροίας.

Στις 2 Φεβρουαρίου 2018 εκοιμήθη ο Αρχιμανδρίτης Μάξιμος Ψιλόπουλος, κτίτωρ και πνευματικός του Ιερού Γυναικείου Ησυχαστηρίου Αναστάσεως Κυρίου Εμμαούς Λαγκαδά.
Στις 8 Φεβρουαρίου 2018 έφυγε ο κτήτωρ του Ιερού Προσκυνήματος Αγίου Νεκταρίου στην ΠαλαιοκαμάριζαΛαυρίου, Αρχιμανδρίτης Νεκτάριος Βιτάλης.

Στις 22 Φεβρουαρίου 2018 εκοιμήθη ο Αρχιμανδρίτης Γρηγόριος, Ηγούμενος της Ιεράς Μονής Δοχειαρίου Αγίου Όρους.

Στις 17 Απριλίου 2019 εκοιμήθη ο Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Παναγίας ΜακαριωτίσσηςΔομβραίνας Θηβών, Αρχιμανδρίτης Νικόδημος Ζιαμπάρας.

Στις 9 Μαΐου 2019 εκοιμήθη ο Αρχιμανδρίτης Αιμιλιανός Βαφείδης, Προηγούμενος της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας Αγίου Όρους.

Την 21 Ιουλίου 2019 έφυγε ο Αρχιμανδρίτης Νεκτάριος Μαρμαρινός, επίτιμος Πρωτοσύγκελλος της Ιεράς Μητροπόλεως Κορίνθου και κτήτωρ και ιδρυτής της Ιεράς Μονής Οσίου Παταπίου Λουτρακίου.

Στις 14 Αυγούστου 2019 εκοιμήθη ο μαρτυρικός Αρχιμανδρίτης Φιλάρετος Teodorescu, αδελφός της Ιεράς Μονής Neamts στην Βόρεια Ρουμανία και πνευματικός, σε ηλικία 48 μόλις ετών.

Στις 30 Νοεμβρίου 2019 εκοιμήθη ο Αρχιμανδρίτης Σωφρόνιος Λαυριώτης (Γιαννόπουλος), Ιεραπόστολος και πνευματικός.

Στις 8 Δεκεμβρίου 2019 εκοιμήθη ο Γέροντας Εφραίμ ο Φιλοθεΐτης-Αριζονίτης, ο δημιουργός του μοναχισμού στην Αμερική.

Στις 19 Δεκεμβρίου 2019 έφυγε ο Πρωτοπρεσβύτερος Γεώργιος Μεταλληνός, πανεπιστημιακός Καθηγητής και ορθοδοξότατος και απλανής παραδοσιακός θεολόγος.

Την 1η Μαρτίου 2020 εκοιμήθη ο Αρχιμανδρίτης Παύλος Σιναΐτης, Δικαίος της Ιεράς Μονής Σινά.

Την 6η Μαρτίου 2020 εκοιμήθη ο Αρχιμανδρίτης ΓερβάσιοςΡαπτόπουλος, ιδρυτής της αδελφότητος «η Οσία Ξένη», ο γνωστός ως «Άγιος των φυλακών».

Στις 29 Ιουλίου 2020 εκοιμήθη ο Αρχιμανδρίτης ΠατάπιοςΔρούζαςκτίτωρ του Ιερού Ναού Αγίων Κυπριανού και Ιουστίνης Κηπουπόλεως Περιστερίου.

Γέροντας Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης: Διαρκώς συμβαίνουν στην ζωή μας απρόοπτα

Γέροντας Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης: Διαρκώς συμβαίνουν στην ζωή μας απρόοπτα
…Διαρκώς συμβαίνουν στην ζωή μας απρόοπτα. Έρχεσαι στο μοναστήρι για να βρεις πνευματική ζωή, και συναντάς κακούς.

Είναι απρόοπτο. Ζητάς κελλί από την πλευρά του μοναστηριού που δεν έχει υγρασία, το αποκτάς, διαπιστώνει όμως ότι η θάλασσα σου προκαλεί αλλεργία, οπότε δεν μπορείς να χαρείς ούτε την ημέρα ούτε την νύχτα.
Αμέσως θα σου πει ο λογισμός, σήκω να φύγεις. Είναι απρόοπτο.
Σε πλησιάζω με την ιδέα ότι είσαι καλός άνθρωπος και βλέπω ότι είσαι ανάποδος. Απρόοπτο.
Παρουσιάζονται συνεχώς απρόοπτα ενώπιόν μας, διότι έχομε θέλημα και επιθυμίες…
Τα απρόοπτα είναι αντίθετα προς το θέλημα και την επιθυμία μας, γι’ αυτό και μας φαίνονται απρόοπτα, στην ουσία όμως δεν είναι…
Διότι άνθρωπος που αγαπά τον Θεόν προσδοκά τα πάντα και λέγει πάντοτε «γενηθήτω το θέλημά σου». Θα έρθει βροχή, λαίλαπα, χαλάζι, κεραυνός; « Είη το όνομα Κυρίου ευλογημένον».
Επειδή αυτά κοστίζουν στην σαρκικότητά μας, γι’ αυτό εμείς τα βλέπομε ως απρόοπτα.
Για να μην ταράσσεσαι λοιπόν κάθε φορά και στεναχωριέσαι, για να μην αγωνιάς και προβληματίζεσαι, να τα περιμένεις όλα, να μπορείς να υπομένεις ό,τι έρχεται.
Πάντα να λες, καλώς ήλθες αρρώστια, καλώς ήλθες αποτυχία, καλώς ήλθες μαρτύριο. Αυτό φέρνει την πραότητα, άνευ της οποίας δεν μπορεί να υπάρχει καμμία πνευματική ζωή.

Ο Γέροντα Φιλόθεος Ζερβάκος κοιμήθηκε αιώνια θαυματουργώντας!

Γέροντας, Ιερομόναχος, π. Φιλόθεος Ζερβάκος, (1884-1980), Ηγούμενος Ιεράς Μονής «Ζωοδόχου Πηγής», Λογγοβάρδας Πάρου.

(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)

[Μαρτυρία Μαγδαληνής Στέλλας]:

Όταν ζούσε ο άγιος πατήρ Φιλόθεος Ζερβάκος μού είχε κάνει ένα θαύμα τον Αύγουστο του 1976 επαναβρίσκοντας την όσφρηση και γεύση μου που είχα χάσει από τον Δεκέμβριο του 1975 με τον ερχομό στον κόσμο της μικρής μου κόρης. Οι δε γιατροί με είχαν απελπίσει.

Εφέτος μου συνέβη το εξής:
Από τον Φεβρουάριο του 1980 στην βάση του μεγάλου δακτύλου του δεξιού μου χεριού είχε παρουσιαστεί ένα εξόγκωμα (ομοοιδές όπως το χαρακτήρισε ο χειρούργος) το οποίο με πονούσε πολύ και δυσκολευόμουν στις διάφορες δουλειές.

Όσο περνούσε ο καιρός χειροτέρευε.
Πήγα σε χειρούργο ορθοπεδικό και έβγαλα δυο πλάκες. Φαινότανε καθαρά πως κάτι υπήρχε στο σημείο εκείνο.

Μου είπε πώς δεν γινότανε τίποτε εκεί που βρισκότανε, να μην το κουράζω, να μην το χτυπώ στο σημείο αυτό και ότι θα το συνήθιζα με τον καιρό. Στην ερώτησή μου αν θα έφευγε με την πάροδο του χρόνου, μου το απέκλεισε.

Τον Απρίλιο πήγα στην Πάρο να επισκεφθώ τον Γέροντα και να ζητήσω την ευχήν του πριν κοιμηθεί. Συζήτησα το θέμα του χεριού μου και είπε, φεύγοντας από το Μοναστήρι να πάρω λάδι από το καντήλι της Παναγίας και του Αγίου Νεκταρίου και να σταυρώσω το χέρι μου.

Έτσι και έκανα. Το χέρι μου παρέμενε στην ιδία κατάσταση.

Το βράδυ στις 1.30 η ώρα δηλ. ξημερώνοντας 8 Μαΐου πού εκοιμήθηκε αντελήφθηκα ότι στο χέρι μου δεν υπήρχε καμιά προεξοχή και ούτε πονούσε, ενώ τις τελευταίες ημέρες με πόναγε έντονα.

Την άλλη ημέρα το μεσημέρι έμαθα πως ο π. Φιλόθεος εκοιμήθη.
Εδάκρυσα και τον ευχαρίστησα νοερά για το δεύτερο θαύμα που μου έκανε φεύγοντας για την άλλη ζωή.

Η μαρτυρία δημοσιεύεται στο βιβλίο ο “Γέρων Φιλόθεος Ζερβάκος, (Ο ουρανοδρόμος οδοιπόρος), 1884-1980”, τόμος Α’, των εκδόσεων Ορθόδοξος Κυψέλη.